ശ്രീ മഹാഗണപതി ഷോഡശോപചാര പൂജ

ഏതൊരു ശുഭകാര്യത്തിന് മുന്നോടിയായും വിഘ്നങ്ങൾ അകറ്റാൻ ചെയ്യുന്ന പ്രധാനപ്പെട്ട ആരാധനാക്രമമാണ് ശ്രീ മഹാഗണപതി ഷോഡശോപചാര പൂജ. പതിനാറ് ഉപചാരങ്ങൾ (സമർപ്പണങ്ങൾ) നൽകി ഗണപതിഭഗവാനെ ഭക്തിപൂർവ്വം പൂജിക്കുന്ന രീതിയാണിത്.

വീടുകളിൽ ലളിതമായി ചെയ്യാവുന്ന മഹാഗണപതി ഷോഡശോപചാര പൂജാവിധി താഴെ നൽകുന്നു:

പൂജയ്ക്കുള്ള ഒരുക്കം
പൂജാമുറി വൃത്തിയാക്കി, കിഴക്കോട്ടോ വടക്കോട്ടോ ദർശനമായി ഗണപതി വിഗ്രഹമോ ചിത്രമോ പ്രതിഷ്ഠിക്കുക. നിലവിളക്ക് കൊളുത്തി വെക്കുക. പൂജയ്ക്ക് ആവശ്യമായ ശുദ്ധജലം, പുഷ്പങ്ങൾ (പ്രത്യേകിച്ച് കറുകപ്പുല്ല്, ചെമ്പരത്തി), ചന്ദനം, നിവേദ്യം എന്നിവ അരികിൽ കരുതുക.

ഷോഡശോപചാരങ്ങൾ (16 ഘട്ടങ്ങൾ)
ധ്യാ നം (Dhyanam): മഹാഗണപതിയുടെ പ്രസന്നമായ രൂപം മനസ്സിൽ ധ്യാനിക്കുക.

മന്ത്രം: ഓം ശുക്ലാംബരധരം വിഷ്ണും ശശിവർണ്ണം ചതുർഭുജം പ്രസന്നവദനം ധ്യായേത് സർവ്വവിഘ്നോപശാന്തയേ.

ആവാഹനം (Avahanam): “ഓം മഹാഗണപതയേ നമ: ആവാഹയാമി” എന്ന് ജപിച്ച് ഭഗവാനെ വിഗ്രഹത്തിലേക്ക് ഭക്തിയോടെ ക്ഷണിക്കുക.

ആസനം (Asanam): ഭഗവാന് എഴുന്നള്ളിയിരിക്കാൻ പുഷ്പം സമർപ്പിക്കുക.

പാദ്യം (Padyam): ഭഗവാന്റെ പാദങ്ങൾ കഴുകുന്നതിനായി അല്പം ജലം തളിക്കുക (അല്ലെങ്കിൽ പാത്രത്തിലേക്ക് ഒഴിക്കുക).

അർഘ്യം (Arghyam): ഭഗവാന് കൈകൾ കഴുകാനായി ജലം സമർപ്പിക്കുക.

ആചമനീയം (Achamaniyam): മുഖം കഴുകാനും കുടിക്കാനുമായി ജലം സമർപ്പിക്കുക.

സ്നാനം (Snanam): ഭഗവാനെ ശുദ്ധജലം, പനിനീര് എന്നിവ കൊണ്ട് അഭിഷേകം ചെയ്യുക (ചിത്രമാണെങ്കിൽ പുഷ്പം കൊണ്ട് ജലം തളിക്കുക).

വസ്ത്രം (Vastram): ചുവന്ന വസ്ത്രമോ, ചുവന്ന നൂലോ (അല്ലെങ്കിൽ വസ്ത്രത്തിന് പകരമായി പുഷ്പമോ) സമർപ്പിക്കുക.

യജ്ഞോപവീതം (Yajnopavitam): പൂണൂൽ സമർപ്പിക്കുക (പൂണൂലിന് പകരമായി പുഷ്പവും അക്ഷതവും നൽകാം).

ഗന്ധം (Gandham): ഭഗവാന് ചന്ദനവും കുങ്കുമവും ചാർത്തുക.

പുഷ്പം (Pushpam): ഗണപതിക്ക് ഏറ്റവും പ്രിയപ്പെട്ട കറുകപ്പുല്ല്, തെച്ചി, ചെമ്പരത്തി തുടങ്ങിയ പുഷ്പങ്ങൾ മന്ത്രം ജപിച്ച് സമർപ്പിക്കുക.

ധൂപം (Dhupam): സുഗന്ധമുള്ള ധൂപം (സാമ്പ്രാണി തിരി) കത്തിച്ച് കാട്ടുക.

ദീപം (Deepam): നെയ്യ് വിളക്കോ കർപ്പൂരവിളക്കോ ഭഗവാന് മുന്നിൽ ഉഴിഞ്ഞ് കാട്ടുക.

നൈവേദ്യം (Naivedyam): ഗണപതിക്ക് പ്രിയപ്പെട്ട മോദകം, അട, ലഡു, അവൽ, മലര് അല്ലെങ്കിൽ പഴങ്ങൾ എന്നിവ നിവേദിക്കുക.

താംബൂലം (Tambulam): വെറ്റില, അടയ്ക്ക, ദക്ഷിണ (നാണയം) എന്നിവ സമർപ്പിക്കുക.

പ്രദക്ഷിണ പ്രണാമം (Pradakshina & Pranam): ഭഗവാനെ വലംവെച്ച് (ആത്മാപ്രദക്ഷിണം ചെയ്ത്) സാഷ്ടാംഗം പ്രണമിക്കുക. ‘ഗണപതി ബപ്പാ മോര്യാ’ എന്ന് ജപിച്ച് കർപ്പൂര ആരതി ഉഴിയുക.